dinsdag 1 oktober 2019

e-BOB.

Elektrisch?!

Ja, ook ik ben voor de bijl.........

Hoe komt dat zo? Wel dat is vlug gezegd, volgers weten dat ik begin dit jaar hartritmestoornissen kreeg, en daar in maart een drietal cardio-versies voor kreeg en in april een ablatie voor onderging. 
En in juli tijdens de laatste controle werd ik weer volledig gezond gemeld. Eind goed, al goed?
Ja, maar dit soort gebeurtenissen zet je wel aan het denken, en zoals ik al eerder vermelde in vorige blogs over mijn gezondheid, dachten Ina en ik beide aan minder werken, en aan een eventuele plaatsing van een e-ondersteuning in BOB, om het fietsen vooral bergop wat makkelijker te maken.
Want hoe ik aan hartritmestoornissen kwam weet ik niet, geen enkele dokter kon daar een sluitend antwoord op geven. Ina dacht aan overbelasting, maar vaker de auto nemen naar het werk wilde ik liever niet, dus minder werken betekent ook een dag minder fietsen, en ondersteuning doet de inspanning ook afnemen.

Korter werken.

Na op het werk met wat mensen gesproken te hebben bleek een 80% aanstelling in dezelfde functie mogelijk, en werd dat proces in gang gezet.
Long story short, in juni tekende ik de 80% arbeidsovereenkomst, die vanaf 1 september zou gelden.
En dat bevalt ons prima!

e-Ondersteuning.

Tevens begon ik op het net wat te verdiepen in het monteren van een e-ondersteuning in de Quattrovelo, en om dat zo makkelijk en eenvoudig mogelijk te maken kom je dan al gauw uit op een middenmotor, die in plaats van het normale crankstel geplaatst word.
Er waren er ondertussen meer die weg gegaan, onder andere VeloTejo, die alles zelf deed, Lighans, die via Ligfietsshop Tempelman een "plug&play" versie thuis liet komen en inbouwde en Auntie Helen, die het spul liet inbouwen door een specialist.

Genoeg leesstof dus!

De volgende stap was het aanschrijven van enkele bedrijven die zich eventueel bezighouden met inbouw van e-ondersteuning, dus gingen er mails naar Tempelman, Drymer/Sinner, Fietser.be en ook naarVelomobiel.nl, hoewel die zich niet met e-assist bezig houden, maar wel goede adviezen geven.
Wie ook goede adviezen gaf was VeloTejo, die een mail van mij met wat vragen zeer uitgebreid beantwoordde, en met een aantal van goede adviezen kwam.

Tempelman en Fietser.be reageren en komen met een offerte, ook Velomobiel.nl reageert, maar die geven enkel wat prima adviezen, met inbouw of samenstellen van een plug&play pakket houden ze zich niet bezig. Snap ik, ze hebben het zo wel al druk genoeg........
Drymer/Sinner reageert totaal niet, inkomsten genoeg daar waarschijnlijk?

Na flink wat inlezen ging mijn voorkeur uit naar een plug&play versie, waarbij de keuze valt op een Bafang middenmotor, de "legale" versie, BBS 01, 250W, 15A, 36V, 80 Nm en 25km/u. Als batterij kies ik een 17 Ah (612Wh) framebatterij en bestel het geheel bij Ligfietsshop Tempelman, die ook de plug&play versie van Lighans verzorgde.

Het geheel zou worden opgestuurd, maar het bleef wat lang wachten op wat onderdelen, dus tenslotte besliste ik dat het pakket in Dronten kon blijven, alwaar ik het zou ophalen tijdens onze terugreis na ons verblijf in Nederland in juni dit jaar.
Zo ging het ook, op 27 juni haal ik het pakket af, en reizen we naar huis. Gerrit Tempelman had wel via de mail gevraagd of het een geen probleem was om zelf wat kabels te verlengen, omdat het wat moeilijk af te meten was zonder fiets ter plekke. Dat leek me geen probleem, ik heb al vaker wat met de bekabeling en dergelijke in velomobielen gewerkt.


Inbouwen.



De eerste weekdagen na thuiskomst fiets ik nog op de normale wijze naar het werk, inbouwen zal in het eerste weekend van juli gebeuren, omdat ik verwacht toch wel wat werk te hebben, ondanks het "plug&play" pakket. 
Dat blijkt ook volledig te kloppen, want een Bafang is ontworpen voor een klassieke recht-op fiets, en niet voor een velomobiel. 
Het pakket bestaat uit de Bafang motor gemonteerd op het off-center bracket van Velomobiel.nl, de batterij met lader, een Bafang C965 display, twee Bafang kettingwielen(65 en 70 tands) van Alligt, een paar cranks 170 mm van Bafang en een paar cranks 155 mm van Schlumpf, een remgreep van Bafang, een tweetal losse inbouw remsensors, een gearsensor en wat kabels, waaronder de hoofdaansluitkabel. 

Ik begin met het inbouwen van een remsensor in de achterremkabel, daarna het inbouwen van de gearsensor in de versnellingskabel en dan een plaatsje zoeken voor de speedsensor. Die zit origineel op de liggende achtervork, maar dat zal bij mij niet gaan, dus word het een plaatsje zoeken aan een voorwiel. Omdat ik totaal geen zin heb om weer maar eens een hele vorkpoot los te halen los ik het anders op, de sensor vind een plekje aan het onderste hoekprofiel waar de kogelkoppen aan vastzitten.  Ik maak een plaatje waar de sensor op past, en bout dat vast aan het profiel. Gat boren om de kabel door te steken en klaar.

Gearsensor boven, remsensor onder.


De snelheidssensor aan het rechtervoorwiel.

En de kabeldoorvoering.


Om makkelijk te werken heb ik natuurlijk de bodemplaat met de voetengaten eruit geschroefd, dat spreekt vanzelf............Die voetengaten zijn nu ook maximaal uitgezaagd in de breedte, dat was noodzakelijk met die grotere Q-factor, anders schaaf ik m'n schoenen kapot.......

Voetengaten op maximale breedte.......


Dan de Schlumpf Mountain Drive eruit halen, en de andere bracket met Bafang plaatsen. Dat is nog het minste werk................

Mountain Drive eruit.......
Bafang erin........



Een plaatsje voor de batterij vind ik onder de stoel, en dan begint het gedoe om de bekabeling een beetje fatsoenlijk in de fiets te leggen. Tussen de bedrijven door zijn er ook al diverse stekkers gesoldeerd en het 70-tands kettingwiel en de 170 cranks op de motor geschroefd.
Dan moet de kettingspanner  eraf om de gaatjes op te sleuven, want anders loopt de ketting eraf, de Bafang heeft namelijk een grotere Q-factor en is dus breder dan een Schlumpf. 

Batterij op een plaatje multiplex en een schuimlaag, vastgebout door de bodem heen.

Gaatjes van de kettingspanner opsleuven........

En terug op de plaats.

Veel extra kabels langs het stuur..........

Onder de "motorkap".......


Ook het display heeft wat aanpassing nodig, ik monteer het op de GPS-steun, maar daarvoor moet ik de steunen van het display veranderen, want de originele zijn te breed, en op het Tiller-stuur gaat het in elk geval niet, dan zit alles in de weg bij in- en uitstappen........

Het display op de aangepaste steunen.


Dat lukt allemaal, en nadat alles zo'n beetje op z'n plaats ligt kan ik proberen of het werkt. En het werkt inderdaad, enkel de kabel naar het display is nog te kort, en moet iets langer worden. 

Fout!!!!

En daar maak ik stomste beginnersfout die er te maken valt..............Een kabel verlengen heb ik al meerdere keren gedaan, en dat gaat altijd goed...........Maar nou niet, want als ik de kabel doorknip komt er een vonk.......Inderdaad, deze sukkel heeft vergeten de hoofdkabel los te koppelen, en er staat nog spanning op.

Toch maar verlengen, en dan zien wat er gebeurd......
Dat is vlug gezien, er gebeurd helemaal niets meer..........Wat nu? Heb ik de controller opgeblazen? 

Een mailtje naar Gerrit Tempelman helpt niet, het nog steeds niet beantwoord, en na twee dagen wachten snap ik dat ik het zelf moet uitzoeken........

Ondertussen alles weer terug in originele staat gebracht, dan kan ik tenminste nog fietsen, want met een Bafang zonder stroom kan ik ook fietsen, maar om de hellingen op te gaan rijden met een 70 kettingwiel zonder schakelmogelijkheid lijkt me iets te veel van het goede.......

Op de dozen waar het spul gekomen is zitten nog plakkers van Fietsunie.nl, een bedrijf in Emmen. Even op hun site kijken geeft de indruk dat ze weten waar ze mee bezig zijn, dus die maar eens een mail sturen. Die antwoorden wel, en denken ook eerst aan de controller. 
Er wordt een nieuwe mijn kant op gestuurd, en die komt ook wel, maar daar gaan zoals gewoonlijk weer een paar weken mee heen. 

Als de nieuwe controller thuis is gekomen monteer ik het ding op de motor, en sluit alles weer aan. 
Naast de fiets, want ik wil wel eerst zeker weten dat het werkt voor ik weer allemaal nutteloos werk ga doen.........

En nog steeds werkt het niet...........Dan maar eens telefonisch overleggen met Fietsunie, en die geven goede adviezen, maar even goed krijg ik niets aan de gang. En natuurlijk heb ik geen extra batterij of display op de plank liggen om te proberen of het daaraan ligt........
Dus hun advies is om dan het spul maar op te sturen, zodat zij kunnen onderzoeken wat er aan de hand is.

Zucht, dan doe ik dat maar..........

Ik stuur het pakket met motor, controller, display en batterij op, en na 2 dagen is het in Oslo en blijft daar natuurlijk nog 4 dagen liggen voor de heren van de douane een moment vrij kunnen maken om er hun zegen over te geven.........Als het dan weer 4 dagen later in Amsterdam is aangekomen blijken de Nederlandse douanebeambten dat kunstje nog iets beter te beheersen, want die hebben het zo druk dat het pakket daar maar liefst 6 dagen blijft liggen...........
En ook bij Fietsunie hebben ze het druk, maar dat hadden ze me van tevoren gezegd, als het binnenkomt zal het in elk geval 1 week duren voor we er naar kunnen kijken. Dat wordt dan nog iets langer, dus ondertussen is het al half augustus voor het pakket terug in Kinsarvik is, en dan zijn we net een weekje weg..............

Na thuiskomst pakket ophalen, en weer alles aansluiten, de motor werkt in elk geval, maar na alles aangesloten te hebben blijkt de snelheidssensor niet te werken, storing 21H komt op het display. 
Goed, ik bestel in Noorwegen een nieuwe en plaats die in de fiets. En dan werkt het eindelijk...............Na lang wachten lijkt het nu allemaal goed te gaan komen...........

Dus sinds half september rijdt ik met e-BOB......

En hoe dat rijdt? Wel, ik ga er eerst eens een maand mee rijden, en dan verslag doen, dan is het volgens mij wat objectiever dan gelijk een eerste indruk op te schrijven.

Tot zover,

Groeten, Adri.







18 opmerkingen:

  1. 'Wie met tranen heeft gezaaid, zal oogsten met gejuich' naar verluidt :-)

    BeantwoordenVerwijderen
    Reacties
    1. Mooie spreuk Mick, helaas ben ik niet zo bijbelvast....;-))
      Maar in mijn geval zou deze bewering best wel eens waar kunnen zijn.............

      Verwijderen
  2. Hoi Adri, en hoe zit het met je pod-bike? Ik dacht dat dat jouw e-BOB zou zijn.

    BeantwoordenVerwijderen
    Reacties
    1. Hoi Wilco,

      Lees mijn vorige post maar eens, dan weet je gelijk hoe het met de Podbike staat........

      Verwijderen
  3. Een heel verhaal Adri maar het werkt in elk geval en dat was je uitgangspunt, nu hopen dat het ook aan je verwachtingen voldoet m.b.t. voldoende ondersteuning.
    Gr. Pé

    BeantwoordenVerwijderen
    Reacties
    1. Inderdaad Pé, het werkt, en hoe dat bevalt in de praktijk zal je zeer binnenkort kunnen lezen......

      Groeten, Adri.

      Verwijderen
  4. Nou Adri, mooie gebruiksaanwijzing. Als ik ooit nog overstap, kan ik dat goed gebruiken ;)

    BeantwoordenVerwijderen
  5. Hallo Adri, tjonge nog een aardig klusje, ben benieuwd hoe het bevalt, je kunt nu ook weer ovaal monteren nu de Mountain drive eruit is :-)

    BeantwoordenVerwijderen
    Reacties
    1. Bevallen doet het tot nu toe prima Peter! Inderdaad, ovaal zou nu weer kunnen, zijn er trouwens ovalen 70 tands kettingwielen dat je weet?

      Verwijderen
    2. Ja, die laat ik maken, standaard zijn ze er zover ik weet niet.

      Verwijderen
    3. Past de steek dan op Bafang? Die is 60, als het een 110 of 130 steek is moet ik een adapter gebruiken. Zal er eens over denken, ik heb nu net dat kettingwiel in gebruik, zonde eigenlijk om het weer bijna ongebruikt aan de kant te gooien.
      Hoe duur is zo'n 70 tands ovaal?

      Verwijderen
  6. Ik heb ook veel gelezen over e-ondersteuning en degene met de meeste ervaring destijds was "buurman" van vm.nl Alligt. Die had destijds geen fiets e-motor kunnen vinden die heel bleef. Wellicht is dat waarom vm.nl er nooit aan wilde beginnen. Dat is al een tijdje terug maar is er wel echt wat veranderd ? Eigenlijk moest er toen iemand opstaan die voor voertuigen van 100-150 kg ( met persoon en bagage ) e-motors zou ontwikkelen waarmee je veel kilometers kunt maken en langdurig hoge werktemperaturen kunnen verdragen vanwege weinig/geen langsstromende koellucht.

    Wat ik uit die verhalen over al de mislukte pogingen de perfecte fiets e-motor voor velomobielen te vinden kon opmaken is 1) velomobielen zijn (veel) zwaarder dan fietsen en belasten dus de e-motors die gemaakt zijn voor normale fietsen veel zwaarder en 2) Velomobielen hebben een stroomlijn waardoor er geen of onvoldoende koellucht langs de al zwaar/overbelaste e-motor stroomt...en daarvoor zijn ze wel ontworpen want voor een normale fiets. En 3) Velomobielen zijn nogal kilometer vreters waardoor zwaar belaste motoren ook langdurig per rit te zwaar worden belast.

    Wil je een tip van mij aannemen, zonder dat ik daadwerkelijk ervaring heb met e-ondersteuning ? Monteer een krachtige ventilator die een straal lucht langs de motor laat gaan als ware dat rijwind van een normale fiets. Zie je e-motor installatie als de een luchtgekoelde verbrandingsmotor die achterin auto's in de jaren '50 - '70 stond die altijd geforceerde koeling ( = continue draaiende fan ) nodig heeft.

    De e-locs die ik reed hadden ook enorme ventilatoren ( het lawaai dat een e-locomotief maakt is overwegend de luchtkoeling ) om de e-motoren te koelen. Dus e-motoren moeten OOK worden gekoeld als zij (zware) arbeid verrichten. Ik ben best benieuwd hoe ze dat met Tesla's doen.

    Nu zul je die motor veel laten klimmen en koeling door rijwind is er niet bij, al had je geen stroomlijn. Je hebt een zeer zware fiets. Je gaat dus hoe dan ook de motor gebruiken buiten omstandigheden die de fabrikant voor ogen had of aan de maximale limiet ervan. Als ik jou was monteerde ik een forse ventilator die op zijn minst lucht met 25 km/u langs die motor blaast. Heb je in de winter mooi een warmte element EN geforceerde luchtstroom in de stroomlijn erbij wat het comfort weleens kon verhogen.

    BeantwoordenVerwijderen
    Reacties
    1. Ja, dit is een commentaar dat ik al verwachte! Heb ik natuurlijk ook allemaal gelezen, en nog wel wat meer ook.......
      Daarom heb ik in mijn controller een voeler van een aquarium thermometer ingebouwd, dat idee kwam van een Amerikaan op internet, omdat ze ook daar nogal eens een controller naar de vaantjes hielpen door warmlopende motoren. Of die dan conform de regels gebruikt werden laten we dan even buiten beschouwing........
      Die controllers mogen niet warmer worden dan circa 40 graden Celsius, dan kun je gewoon vol belasten. Tussen de 60 en 70 graden adviseren ze een rustpauze om de motor te laten koelen.
      Tijdens mijn gebruik is de tempratuur zelden hoger dan 30 graden geweest, dus tot nu toe valt het goed mee. Hoe dat in warme zomerdagen gaat zijn moet ik nog even afwachten.
      Maar inderdaad, een ventilator is een goede tip, ik heb nog een paar 12V computerfans liggen om eventueel daarvoor te gebruiken. Tijdelijk aansluiten en kijken of het verschil geeft is wel te doen, maar kan wellicht wachten tot na de winter.
      Verder heb ik tijdens de eerste ritten af en toe een stop gemaakt om even een hand op de motor te leggen. Gelukkig wordt die niet meer dan "handwarm", je kan je handen er gewoon op houden zonder dat het oncomfortabel aanvoelt.

      Na al die tijd dat je al volger bent zou ik gaan verwachten dat je wel weet dat Adri niet over één nacht ijs gaat?
      Ik lees me wel degelijk in, maar niettemin stel ik je commentaren nog steeds op prijs, want ook nu kom je weer met een goed doordacht advies!

      Groeten, Adri.

      Verwijderen
    2. Ik was al bijna vergeten dat ik zelf een e-bakfiets heb gehad waar vaak absurde ( 200+ kg aan personen en boodschappen/lading ) massa's in en op zijn gegaan terwijl het deel houten deels stalen ding op zichzelf al 60 kg woog. Dat zijn toch belastingen die ruim boven die van een velomobiel gaan en die motor heeft dat "oneindig" vaak tegen de vele fietsbruggen in de stad aan gesjouwd.

      En dat was nog wel een goedkope naafmotor met volstrekt primitieve controller, alleen de accu was vroegtijdig totaal versleten. Het kan dus wel.....maar die motor had wel ruim voldoende rijwind koeling.

      Aan de andere kant zag ik toen de koffiemachine reperateur op werk bezig was ( machine icl onderhoudscontract kost 15.000 euro...) toe die defect was dat men KUNSTSTOF reductiewieltjes had gebruikt die tot pap waren vermalen en het dus niet meer deden terwijl het motortje en alles verder prima werkte. Reden : metalen tandwieltjes moet je smeren en de fabrikant/klant wil "onderhoudsvrij" .... Maar die kunststof zooi kon de krachten zoals vaak niet aan....Zulke tand/reductiewieltjes zag ik ook terug bij vernielde e-assist fiets motoren.

      Ik kijk dus even de kat uit de boom....maar heb zeker interesse je voorbeeld te volgen om de velo wellicht wat praktischer ( minder transpireren = voor meer ritten inzetbaar ) te krijgen.

      Verwijderen
    3. Klopt ja, die hadden jullie, was ik ook vergeten. Maar hoe veel rijwind koeling heeft zo'n motor van een bakfiets? Hoe snel "scheur" je door de stad met zoiets? Kan wel niet zoveel zijn lijkt me.
      Maar goed, op de momenten dat ik mijn motor het meest nodig heb (bergop) is de snelheid ook laag, dus zo goed als geen koeling. Dus je was terecht in je opmerking.
      Die kunststof tandwielen ken ik, VeloTejo had die ook in zijn vorige motor in de Strada. Gingen ook een paar keer kapot, de tanden waren er volledig afgesleten. Was ook zo'n planeetsysteem, en die tandwielen zouden net als bij een Mountain Drive ook van metaal moeten zijn. Want dat onderhoud stelt niks voor, op 26000 km is mijn MD 2x gesmeerd, en dat is een werkje van 5 minuten.........
      Tot nu toe kan ik een e-assist zeker aanbevelen, waarschijnlijk zou jij ook een van die mensen zijn die meer gaan fietsen omdat er ondersteuning aanwezig is. Voor mij maakt dat niet uit, ik heb het om mezelf minder te belasten en dat werkt! Fietsen doe ik net zoveel als anders, het is nu wel makkelijker geworden om weer alle dagen naar het werk te fietsen.

      Groeten, Adri.

      Verwijderen
    4. Die bakfiets was begrenst op 21 km/u maar reed dat bijna altijd ook ongeacht wat erin zat, en kon dat ook als je niet echt meetrapte ( trapsensor registreerde alleen dat de trappers draaien, niet met welk koppel ) ook met een soort handgas hendel.

      Het onderdeel wat het meest geleden heeft onder de massa en "ontelbare" fietsbruggen op de routes door de stad is de accu en de acculader. Daarvan hebben we er in 2 jaar tijd 2 van gehad, en de ( extreem dure ) accu was alweer uitgeput toen we hem verkochten.

      Als ik het zo inschat was dat een uiterst simpele motor zonder tandwielreducties. Nadeel zal wel zijn dat het ding groot en zwaar is en dat voor veel fietsen zeer onwenselijke eigenschappen zijn, maar voor een bakfiets met 60 kg eigen gewicht natuurlijk veel minder.

      Het downsizen van een e-motor om dan reducties nodig te hebben om toch de benodigde kracht te leveren komt waarschijnlijk ten koste van mechanische betrouwbaarheid lijkt het, zeker als men terugvalt op kunststof onderdeeltjes.

      Nui ja dan weet je wat voor een soort motor je moet zoeken als dit niet zou werken. Er zijn meerdere zelfbouw projecten met Questen die zo'n simpele naafmotor in een frame in hun ketting aandrijflijn hebben gebouwd. Die tolt dan ook met de kettingsnelheid mee en koelt daarmee zichzelf zonder ventilator.

      Maar niemand zegt dat je motor het niet goed zal doen...fabrikanten leren ook van (ontwerp)fouten en je gebruikt niet de eerste generatie e-fietsmotor.

      Verwijderen
    5. Doet mijn motor ook trouwens, heeft wel een trapsensor, maar geen koppelmeting, dus als je langzaam ronddraait trekt hij ook de fiets op gang.
      De batterij ben ik ook benieuwd naar, hoe lang houdt zo'n ding het uit? Omdat ik ook met een vrij zware fiets rijdt zou dat wel eens invloed kunnen hebben op de levensduur van motor en/of batterij. Een verkortende invloed........
      Leo V. (Alligt.nl) schreef ooit eens dat hij elke motor na ongeveer 20.000 km doorgebrand had, dat wordt even afwachten.
      Alve H., een Zweedse QV-rijder heeft met zijn Bafang al 20 K km gereden zonder een spoortje van onderhoud aan die motor, dat is dan weer veelbelovend.
      Het is ook zo dat een losse Bafang motor minder kost dan de batterij die ik gebruik, en als ik nog een zwaardere batterij zou willen loopt dat verschil nog verder op.....
      Aan het zelf inbouwen van een naafmotor heb ik ook gedacht, maar dat had veel extra werk opgeleverd, en dan moet je ook maar afwachten hoelang dat goed gaat. VeloTejo kan er over meepraten.........En die Bafang is er op een kwartier uit, en de Schlumpf Mountain Drive zit er dan een kwartier later weer in, kettingspanner opschuiven en ik kan weer rijden.

      De nieuwere Bafang motoren hebben al betere controllers dan de eerste serie, ze branden minder vlug door. Wel zitten er inderdaad nog kunststof tandwielen in.
      Het blijf gewoon doorfietsen en afwachten hoe lang het spul het uithoudt........

      Verwijderen